Voleybol Rotasyon Kuralı: Pozisyonlar, Dönüş ve Pozisyon Hatası
Kısaca: Voleybolda sahada 6 pozisyon vardır: 1 numara arka sağdır ve servisi atar; ön sırada soldan sağa 4, 3, 2, arka sırada 5, 6, 1 dizilir. Rakip servis atarken sayıyı kazanan takım saat yönünde bir pozisyon döner; 2 numaradaki oyuncu 1’e geçip servisi atar. Kendi servisinde sayı alan takım dönmez. Servis anında oyuncular sırasını korumalıdır; arka sıradaki oyuncular hücum çizgisinin önünde file üstündeki topa smaç vuramaz ve blok yapamaz.
Sahadaki 6 pozisyon
Her takım sahada 6 oyuncuyla oynar ve servis anında her oyuncunun bir pozisyonu vardır. Pozisyonlar fileye bakarken arka sağdan başlayıp saat yönünün tersine numaralanır:
| Pozisyon | Yer | Sıra |
|---|---|---|
| 1 | Arka sağ (servis atan) | Arka |
| 2 | Ön sağ | Ön |
| 3 | Ön orta | Ön |
| 4 | Ön sol | Ön |
| 5 | Arka sol | Arka |
| 6 | Arka orta | Arka |
Rotasyon ne zaman ve hangi yöne döner?
Rakip servis atarken rallinin sayısını kazanan takım servis hakkını alır ve saat yönünde bir pozisyon döner. Yani 2’deki oyuncu 1’e geçip servisi atar, 1’deki 6’ya, 6’daki 5’e, 5’teki 4’e, 4’teki 3’e, 3’teki 2’ye geçer. Kendi servisinde sayı alan takım dönmez; aynı oyuncu servise devam eder.
- Rakip servis atar.
- Ralliyi siz kazanırsınız: sayı ve servis hakkı sizindir.
- Takım saat yönünde bir pozisyon döner.
- Yeni 1 numara servisi atar; siz sayı aldıkça o servise devam eder.
Servis anında pozisyon hatası (overlap)
Pozisyon kuralları yalnızca servis vurulduğu an geçerlidir. O anda oyuncular sırasını korumalıdır; konum, yere basan ayaklara göre değerlendirilir:
- Ön sıradaki her oyuncu, arkasındaki oyuncudan fileye daha yakın olmalıdır: 4 ile 5, 3 ile 6, 2 ile 1.
- Aynı sırada sağdaki oyuncu ortadakinden sağ kenar çizgisine, soldaki oyuncu ortadakinden sol kenar çizgisine daha yakın olmalıdır.
- Servisi atan oyuncu bu kurala tabi değildir; servis bölgesinde, dip çizginin arkasında olması yeterlidir.
- Servis vurulduktan sonra oyuncular sahada istedikleri yere geçebilir.
Pozisyon hatası yapan takım sayıyı ve servis hakkını kaybeder. Sırası gelmeyen oyuncunun servis atması (rotasyon hatası) da sayı kaybıdır ve oyuncuların sırası düzeltilir.
Arka sıra kuralı
- Arka sıradaki oyuncular (5, 6, 1) hücum çizgisinin önünden, top tamamen file üst kenarından yüksekteyken smaç vuramaz.
- Arka sıradaki oyuncular blok yapamaz ve bloğa katılamaz.
- Hücum çizgisinin arkasından sıçrayarak yapılan arka sıra smacı ise serbesttir.
Libero
- Farklı renk forma giyer ve yalnızca arka sıra oyuncusu olarak oynar.
- FIVB kurallarında servis atamaz, blok yapamaz ve file üstündeki topa smaç vuramaz.
- Arka sıradaki herhangi bir oyuncunun yerine girebilir; bu değişiklikler normal oyuncu değişikliği sayılmaz.
- Libero ön bölgede parmak pasla topu yükseltirse, hücumcu o topa file üstünden vuramaz.
Set ve maç
- Her ralli bir sayıdır (ralli sayı sistemi).
- Setler 25 sayıya, en az 2 sayı farkla oynanır; 24-24’ten sonra fark 2 olana kadar devam edilir.
- Maç 5 set üzerinden oynanır; 3 seti alan kazanır. Gerekirse oynanan 5. set 15 sayıya, yine 2 farkla oynanır.
- Her takım topu en fazla 3 dokunuşla karşıya geçirir (blok dokunuşu sayılmaz).
- FIVB kurallarına göre set başına en fazla 6 oyuncu değişikliği yapılabilir.
Amatör takımlar için ipuçları
- Servis karşılamada oyuncularınızı kuralı bozmadan saklayabilirsiniz; önemli olan, servis anındaki ön-arka ve sağ-sol sıranın korunmasıdır.
- Pasörün arka sağdan (1) servise girdiği rotasyonu baştan çalışın; en çok hata ilk rotasyonlarda yapılır.
- Kenarda bir yedek, her rotasyonda kimin servis atacağını takip etsin.
TeMate ile voleybol takımını yönet
TeMate’te voleybol takımı kurup oyuncularını davet edebilir, saha haritasında dizilişini hazırlayıp takımınla paylaşabilir, maç planlayabilir ve turnuvalara katılabilirsin. Voleybol takımlarının maç ve turnuvalara katılması için en az 6 oyuncu gerekir.
Voleybol takımını kur, maçını planla.
Ücretsiz BaşlaSıkça sorulan sorular
Voleybolda rotasyon hangi yöne döner?
Saat yönünde döner. Rakibin servisinde sayıyı kazanan takımda 2 numaradaki oyuncu 1’e geçer ve servisi atar.
Kendi servisimizde sayı alırsak döner miyiz?
Hayır. Rotasyon yalnızca servis hakkı rakipten size geçtiğinde döner; kendi servisinizde sayı aldıkça aynı oyuncu servise devam eder.
Voleybolda 1 numara nerede durur?
1 numara arka sağdadır ve servisi atan oyuncudur.
Arka sıradaki oyuncu smaç vurabilir mi?
Hücum çizgisinin arkasından sıçrayarak vurabilir. Hücum çizgisinin önünden, top tamamen file üst kenarından yüksekteyken smaç vuramaz ve blok yapamaz.
Pozisyon hatası ne zaman olur?
Servis vurulduğu anda oyuncular ön-arka veya sağ-sol sırasını bozarsa olur. Hata yapan takım sayıyı ve servisi kaybeder; servisten sonra ise herkes serbestçe yer değiştirebilir.